Uzdrowisko Duszniki-Zdrój leży w wąskiej dolinie rzeki Bystrzycy Dusznickiej na dawnym szlaku handlowym prowadzącym z Pragi czeskiej do Wrocławia. Duszniki-Zdrój położone nad Bystrzycą Zieloną w Obniżeniu Dusznickim, ktore stanowi północno-zachodni skraj Gór Bystrzyckich. Duszniki-Zdrój to położone w województwie dolnośląskim, powiecie kłodzkim. Pierwsze adnotacje na temat uzdrowiska pochodzą już z XVw. Źródła mineralne po raz pierwszy zostały przebadane w roku 1748 i w roku 1768 miejscowość stała się oficjalnym uzdrowiskiem. W centrum uzdrowiska znajduje się rozległy park zdrojowy, a część miasta to teren sportowo-rekreacyjny nastawiony na narciarstwo biegowe i biathlon. Uzdrowisko jest częścią grupy Uzdrowiska Kłodzkie S.A. – Grupa PGU – stanowią największy w Polsce kompleks uzdrowiskowy, działający na terenie miejscowości Polanica-Zdrój, Duszniki-Zdrój oraz Kudowa-Zdrój.
Oficjalna nazwa
Uzdrowisko Duszniki-Zdrój
Lokalizacja
Gmina: Duszniki-Zdrój
Powiat: kłodzki
Województwo: dolnośląskie
Uzyskanie statusu uzdrowiska
1967
Forma prawna
Spółka akcyjna (SA)
Właściciel, założyciel
Uzdrowiska Kłodzkie S.A. – Grupa PGU w Polanicy-Zdroju stanowią największy w Polsce kompleks uzdrowiskowy, działający na terenie malowniczo położonych miejscowości Polanica-Zdrój, Duszniki-Zdrój oraz Kudowa-Zdrój. Wchodzą w skład Polskiej Grupy Uzdrowisk.
Naturalne źródło lecznicze
woda mineralna
Wskazania
Choroby układu krążenia
Choroby układu trawiennego
Choroby układu oddechowego
Choroby aparatu ruchu
Choroby ginekologiczne
Liczba miejsc w uzdrowisku
Hydroterapia (wodolecznictwo)
Inhalacje
Balneoterapia
Krioterapia
Masaże
Kinezyterapia
Fizykoterapia
Rehabilitacja
Kąpiele (mineralne, wirowe, perełkowe),
Okłady borowinowe
Liczba miejsc w uzdrowisku
560 miejsc
Dostęp dla osob niepełnosprawnych
częściowo bez barier
Basen
Basen Jan Kazimierz – Słoneczne Termy – centrum borowinowe, nowoczesny basen z hydromasażami, sauna fińska, łaźnia parowa, fit centrum ze sprzętem cardio, wspomagającym trening wysiłkowy; przystosowane jest do przyjmowania osób niepełnosprawnych.
Infrastruktura miejscowości
sportowo-rekreacyjna
kryty basen
trasa turystyczna
pole minigolfowe
ośrodek narciarski
ścieżka rowerowa
usługi
restauracja
kawiarnia
sklep spożywczy
inne sklepy
biblioteka
centrum Informacji
teatr
Dojazd transportem publicznym
przystanek autobusowy
przystanek kolejowy
Odległość do miasta wojewódzkiego
Wrocław 110 km, 1:45 h
Hradce Králové 62 km, 1:10 h
Uzdrowisko wybudowano kilometr od miasteczka (w kierunku południowo-wschodnim). Jednolity kompozycyjnie układ powstały na początku XIX wieku pod kierunkiem architekta C.G. Geislera tworzył prostokątny plac i otaczające go budynki.
Szpital Uzdrowiskowy Jan Kazimierz – nazwa na pamiątkę nocowania króla w Dusznikach Zdroju. Budynek powstał wg projektu Karla Hawdecke został ukończony w 1862r. z inspiracji lekarza zdrojowego Welzlera. Wielokrotnie przebudowywany, w latach 1872-77 pod kierunkiem wrocławskiego architekta Rheniusa dokonano zmian w urządzeniu wnętrz i elewacji. Obecnie też pełni funkcję sanatorium wraz z częścią balneologiczną. W roku 2008 obiekt otrzymał tytuł sanatorium roku.
Pijalnia Wód Mineralnych – zbudowana w I połowie XIX w. (ofertą leczniczych wód mineralnych Pieniawa Chopina, Jan Kazimierz, Zdrój Zimny i Agata).
O powstaniu uzdrowiska Duszniki Zdrój zadecydowało odkrycie licznych źródeł wód leczniczych (lecznicze właściwości źródła Zimny Zdrój znane są już w 1408 roku).
Pierwsze informacje o istnieniu leczniczych wód pochodzą z XV wieku, lecz miasteczko przez długi czas znane było hutnictwa (w pobliżu znajdowały się niewielkie pokłady rud żelaza). Pod koniec XVI w. miasto przeżywało gwałtowny rozwój oparty na tkactwie i papiernictwie. Dopiero pod koniec XVIII wieku miasto stało się oficjalnym uzdrowiskiem. W 1748 r przeprowadzone zostały badania źródeł mineralnych, a w 1769 roku “Zimny Zdrój” wpisany został na listę źródeł leczniczych ówczesnych Prus. Od 1797 r. rozpoczęło się właściwe leczenie kuracyjne w podgrzanej wodzie z “Zimnego Zdroju” i odkryto kolejne źródło “Letni Zdrój” (dziś występujący pod nazwą “Pieniawa Chopina”.
Do stającego się coraz bardziej modnym uzdrowiska zaczęli przyjeżdżać słynni goście: w 1813 bawił tutaj Fryderyk Wilhelm III, tu leczyli się ranni żołnierze polscy armii napoleońskiej, tu w 1815 przebywał Józef Morawski, w 1818 Józef Elsner, w 1826 Fryderyk Skarbek i Fryderyk Chopin. Jeszcze przed I wojną światową wybudowano tutaj dom zdrojowy i sporo nowych pensjonatów.
Park Zdrojowy (5,4 hektara) znajdujący się na południowy wschód od centrum Dusznik-Zdroju. Jest to park lipowo-bukowo, kasztanowy, który ozdobiony jest przez liczne dywany kwiatowe. Roślinność parku jest bardzo urozmaicona, rośną tu zarówno gatunki rodzime jaki aklimatyzowane. W 1946 r. w parku zorganizowano Międzynarodowy Festiwal Chopinowski. Park znacznie przebudowano po powodzi w 1997 r. – zamieniono asfalt alejek na granit, dosadzono drzewa oraz wykonano cięcia pielęgnacyjne. Drzewostan składa się z 12 gatunków drzew iglastych i 20 gatunków drzew liściastych, głównie z buków, kasztanowców i lip. Na terenie parku występują okazy objęte ochroną pod postacią pomników przyrody. Ciekawostką parku jest ogród fenologiczny, podzielony jest on na cztery “pory roku” ze względu na czas kwitnienia roślin. Całość parku otoczona jest kompleksami leśnymi o charakterze parkowym, stanowią one korzystna izolacje od części miejskiej.
Głównym czynnikiem leczniczym w Dusznikach Zdroju są zdroje szszaw, tryska tu aż pięć podziemnych źródeł. Dusznickie wody to szczawy alkaliczne o dużym zmineralizowaniu doskonałe w leczeniu schorzeń układu krążenia, pokarmowego, oddechowego.
Wody lecznicze Dusznik-Zdroju są szczawami typu HCO3–Ca–Na–(Mg) o mineralizacji 1–3,5 g/dm3. Występowanie ich związane jest z silnie zdyslokowaną strefą łupków łyszczykowych i gnejsów północnego skłonu Gór Bystrzyckich w pobliżu granicy kopuły śnieżnicko-orlickiej z synklinorium śródsudeckim. Głównym elementem strefy jest uskok Pstrążna–Gorzanów o kierunku WNW–ESE przebiegający na północ od Dusznik-Zdroju i przechodzący na terenie Czech w rów tektoniczny Hronow. Strefa zasilania szczaw dusznickich znajduje się w Górach Bystrzyckich,a także Orlickich.
Jednostka hydrogeologiczna
Sudetski region
Typ źródeł
szczawa
HCO3–Ca–Na, Fe
Poszczególne źródła
|
Nazwa źródła |
Całkowita mineralizacja (w mg/l) |
Głębokość odwiertu (w m) |
Skład chemiczny |
|
Pieniawa Chopina |
2 100 |
78 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
|
Jan Kazimierz |
1 000 – 3 200 |
160 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
|
B1-B4 |
1 000 – 3 200 |
5-55 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
|
Zimny Zdrój |
1 000 – 3 200 |
50 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
|
Źródło Agata |
1 000 – 3 200 |
20 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
|
Jacek |
1 000 – 3 200 |
90 |
szczawa HCO3–Ca–Na, Fe |
Centrum Polskiego Biathlonu Jamrozowa Polana
Na pobliskiej Jamrozowej Polanie znajduje się Centrum Polskiego Biathlonu z nowoczesna strzelnicą biathlonową, trasami biegowymi.
Muzeum paiernictwa
Papiernia dusznicka jest jedyny zachowany i do dziś działający obiekt tego typu w Polsce i jeden z nielicznych w środkowej Europie. Jak wynika z dokumentów archiwalnych i z napisu umieszczonego na kamiennym nadprożu, młyn wzniesiono, a właściwie odbudowano po wcześniejszej powodzi, w roku 1605. Dziś budynek wchodzi w skład zabytkowego kompleksu przemysłowego, harmonijnie wtopionego w otoczenie. Najbardziej charakterystyczne elementy to gontowy dach oraz fascynujący kontrast, jaki tworzą drewniane ściany suszarni z częścią murowaną obiektu. Szczególnie godne uwagi są drewniane woluty na ścianie szczytowej od strony zachodniej
doc. RNDr. Irena SMOLOVÁ, Ph.D.
irena.smolova@upol.cz
Katedra geografie
Přírodovědecká fakulta
Univerzita Palackého v Olomouci
17. listopadu 12
771 46 Olomouc