Uzdrowisko Czerniawa Zdrój położone jest w województwie dolnośląskim, na zachód od Jeleniej Góry w Sudetach Zachodnich w dolinie rzeki Czerniawki. Uzdrowisko leżąca u stóp Gór Izerskich przy granicy z Czechami jest jednym z najstarszych uzdrowisk na Dolnym Śląsku. Do 1945 roku nosiła uzdrowisko niemiecką nazwę Bad Schwarzbach. Czerniawa przynależy administracyjnie do Świeradowa Zdroju i w rzeczywistości funkcjonuje jako jeden ośrodek uzdrowiskowy i wakacyjny ze Świeradowem. Uzdrowisko powstało się na źródłach wód mineralnych o podwyższonej zawartości radonu. Wykorzystując naturalne zasoby wód mineralnych i wyjątkowy mikroklimat, miejsce to służyło przez lata przede wszystkim chorym dzieciom. W tym czasie uzdrowisko jest nieczynne od 7 lat, ale część uzdrowiska otwiera się na leczenie schorzeń u osób dorosłych (Klinika Młodości Medical SPA).
Oficjalna nazwa
Uzdrowisko Świeradów-Czerniawa Sp.z o.o
ul. Zdrojowa 2
59-850 Świeradów-Zdrój
tel.075 784-55-89
Lokalizacja
Gmina: Świeradów-Zdrój
Powiat: lubański
Województwo: dolnośląskie
Uzyskanie statusu uzdrowiska
1967/2009
Uzdrowisko funkcjonuje w oparciu o Uchwałę nr LXIV/341/2009 Rady Miasta Świeradów-Zdrój z dnia 29 grudnia 2009 w sprawie uchwalenia Statutu Uzdrowiska Czerniawa-Zdrój.
Właściciel, założyciel
Klinika Młodości Medical SPA
Naturalne źródło lecznicze
woda mineralna
torf leczniczy (borowina)
Wskazania
Choroby układu krążenia
Choroby związane z zaburzeniami przemiany materii oraz gruczołów wydzielania wewnętrznego
Choroby układu oddechowego
Choroby aparatu ruchu
Liczba miejsc w uzdrowisku
Hydroterapia (wodolecznictwo)
Inhalacje
Balneoterapia
Krioterapia
Masaże
Kinezyterapia
Fizykoterapia
Rehabilitacje
Kąpiele (mineralne, wirowe, perełkowe)
Okłady borowinowe
komora normobaryczna – tlenoterapia
Liczba miejsc w uzdrowisku
185 (Klinika Młodości Medical SPA), pierwotny kompleks jest obecnie nieczynny
Dostęp dla osob niepełnosprawnych
częściowo bez barier
Basen
Basen wewnętrzny (7 x 10 m, temperatura wody 28 ˚C).
Infrastruktura miejscowości
sportowo-rekreacyjna
kryty basen
ścieżka rowerowa
trasa turystyczna
pole golfowe
ośrodek narciarski
akvapark
sky walk – ścieżka w chmurach
usługi
restauracja
kawiarnia
sklep spożywczy
inne sklepy
biblioteka
centrum Informacji
teatr
Dojazd transportem publicznym
przystanek autobusowy
Odległość do miasta wojewódzkiego
Wrocław 150 km, 2:30 h
Liberec 40 km, 0:50 h
Hradec Králové 125 km, 2:30 h
Pierwszy dom uzdrowiskowy powstał w 1860 roku, jego obecny wygląd pochodzi z czasów późniejszych (został zbudowany w 1910 roku).
Czerniawa powstała w XVII wieku, rozrastając się wokół huty szkła należącej do rodziny Schaffgotschów. Osiedlali się tu między innymi czescy protestanci, uciekając przed prześladowaniami na tle religijnym. Pod koniec XVIII wieku, a więc w dobie wzmożonych badań geologicznych w całej Europie, odkryto na tych terenach pierwsze źródła wód mineralnych. Były to nisko zmineralizowane szczawy wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowe, bogate w żelazo, fluor i radon. Było to przyczynkiem do rozbudowy uzdrowiska w wieku XIX.W 1860 roku powstał pierwszy dom zdrojowy i w 1945 roku Bad Schwarzbach przemianowano na Leśny Zdrój, a rok później – Czerniawa Zdrój. W 1969 r. rozpoczęto tu butelkowanie leczniczej wody mineralnej “Czerniawianka”, która według przeprowadzonych badań oczyszcza organizm z metali ciężkich i obniża poziom cukru we krwi. Wykorzystując naturalne zasoby wód mineralnych i wyjątkowy mikroklimat, miejsce to służyło przez lata przede wszystkim chorym dzieciom. W tym czasie uzdrowisko jest nieczynne od 7 lat, ale część uzdrowiska otwiera się na leczenie schorzeń u osób dorosłych (Klinika Młodości Medical SPA).
Szereg szlaków turystycznych na stokach Czerniawskiej Kopy (776 m n.p.m.), do 1945 r. pod nazwą Dresslerberg. Leży w bocznym ramieniu, odchodzącym od Smreka (1124 m n. m.). Masyw Czerniawskiej Kopy zbudowany jest ze skał metamorficznych należących do bloku karkonosko-izerskiego.
Głównym czynnikiem leczniczym w Czerniawie Zdroju są zdroje szczaw ziemnych, żelazistych, radonowych, wodorowęglanowo -magnezowo-wapniowych do kuracji pitnej, kąpieli mineralnych, inhalacji, hydroterapii. Podstawę leczenia stanowi źródło Zdrój Jan III. Są to szczawy powstające z wód podziemnych przez nasycenie złożowym dwutlenkiem węgla, w warunkach wysokiego ciśnienia i wysokiej temperatury.
Jednostka hydrogeologiczna
93
Typ źródeł
Wody lecznicze Czerniawy-Zdroju występują w utworach metamorficznych stanowiących osłonę granitu Karkonoszy. Są to szczawy typu HCO3–Ca–Mg+Fe. Obecność ich jest związana ze strefami dyslokacyjnymi o kierunkach N–S i NW–SE. W trakcie prac badawczych prowadzonych w latach 1959–1960 odkryto w Czerniawie-Zdroju źródło słabo zmineralizowanej wody radonowej.
Poszczególne źródła
|
Nazwa źródła |
Całkowita mineralizacja (w mg/l) |
222Rn (Bq/l) |
Skład chemiczny |
|
Jan III |
2 700 |
32-39 |
HCO3 – Ca – Mg + Fe + Rn |
|
P1 |
1 000 – 2 000 |
23-47 |
HCO3 – Ca – Mg + Fe + Rn |
|
P2 |
1 000 – 2 000 |
14-17 |
HCO3 – Ca – Mg + Fe + Rn |
|
GT1 |
1 000 – 2 000 |
102-129 |
HCO3 – Ca – Mg + Fe + Rn |
Czarci Młyn
Młyn wodny w Czerniawie-Zdroju powstał ok. roku 1890. Jego podstawowe wyposażenie jest oryginalne i pochodzi z okresu budowy. Młyn jest typowym przykładem budownictwa jakie wznoszono na pograniczu śląsko-czeskim. Maszyny i urządzenia znajdujące się w młynie są typowe dla wyposażenia młynów gospodarczych z przełomu XIX/XX wieku. Były one budowane w tzw. systemie amerykańskim, w którym transport zboża był całkowicie zmechanizowany. Młyn dysponował napędem z koła wodnego, nasiębiernego o średnicy 6,5 m do 1951 roku. Po tym czasie młyn pracował dzięki napędowi z silnika elektrycznego. Obiekt zwany „Czarcim Młynem” stanowi skansen produkcyjny tzw. Muzeum Chleba, gdzie zwiedzający na warsztatach mogą przyjrzeć się dawnemu cyklowi produkcji pieczywa. W Sali chlebowej możemy zobaczyć 100-letni piec chlebowy, w którym do dnia dzisiejszego okazjonalnie wypieka się chleb. W latach 2010-2012 młyn doczekał się rewitalizacji, dzięki której w budynek został całkowicie wyremontowany, a maszyny i urządzenia w nim funkcjonujące zostały odrestaurowane. Ogromnym sukcesem jest uruchomienie koła wodnego. Wybudowano również wiatę, pod którą wymurowano grilla z rusztem i kominem. Specjalnością młyna jest chleb pieczony w nowym piecu, podawany ze smalcem i ogórkiem kiszonym lub świeżo ubitym masłem.
Grota Czerniawa
W samym sercu miejscowości Czerniawa-Zdrój, nieopodal Willi Fabrykantka, na prawym brzegu Czarnego Potoku znajduje się Grota Czerniawa. Jest to stosunkowo mała grota, mająca zaledwie kilka metrów długości.
doc. RNDr. Irena SMOLOVÁ, Ph.D.
irena.smolova@upol.cz
Katedra geografie
Přírodovědecká fakulta
Univerzita Palackého v Olomouci
17. listopadu 12
771 46 Olomouc