Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój są najstarszym kurortem w Polsce. Niegdyś odrębna miejscowość, dziś Cieplice są jedną z dzielnic Jeleniej Góry w województwie dolnośląskim. Uzdrowisko znane są przede wszystkim z leczniczych wód termalnych. Lecznice wody Cieplic jest stosowany w lecznictwie już od 1281 roku.
Cieplice Śląskie-Zdrój są położone wzdłuż rzeki Kamiennej, w środkowej części Obniżenia Jeleniej Góry, wchodzącego w skład Kotliny Jeleniogórskiej. Wody termalne Cieplic Śląskich-Zdroju są najważniejszym wystąpieniem takich wód w regionie sudeckim. Uzdrowisko znajduje się w granicach administracyjnych Jeleniej Góry, a jego wody termalne należą do jeleniogórskiego systemu geotermicznego.
Lokalizacja
Gmina: Jelenia Góra
Powiat: Jelenia Góra
Województwo: Dolnośląskie
Uzyskanie statusu uzdrowiskowego
1967
Forma prawna
Uzdrowisko Cieplice Sp. z o.o.– Grupa PGUz siedzibą przy ul. Ściegiennego 9 b w Jeleniej Górze
Właściciel, założyciel uzdrowiska
SP ZOZ Sanatorium Uzdrowiskowe MSWiA „AGAT” w Jeleniej Górze z siedzibą przy ul. Cervi 14 w Jeleniej Górze
Naturalne źródło lecznicze
woda termalna
klimat
Liczba miejsc w uzdrowisku
575 miejsc + 229 (SP ZOZ Sanatorium Uzdrowiskowe MSWiA AGAT w Jeleniej Górze)
Dostępność dla osob niepełnosprawnych
częściowo
Wskazania
Choroby układu krążenia
Choroby układu nerwowego
Choroby aparatu ruchu
Choroby układu moczowego
Choroby oczu
Terapie
Hydroterapia (wodolecznictwo)Hydroterapia
Kąpiele termalne
Inhalacje
Balneoterapia
Masaże
Kinezyterapia
Światłolecznictwo
Fizykoterapia
Krioterapia
Magnetoterapia
Ultradźwięki –leczenie ultradźwiękami
Rehabilitacje
Kąpiele (m.in. mineralne, wirowe, perełkowe)
Okłady borowinowe
Basen
Basen leczniczy Sobieski (3 niecki basenowe w kształcie koniczynki, każda o powierzchni 28 m²)
Basen leczniczy Marysieńka (64m²)
Termy Cieplice – budowę Term Cieplickich ukończono w 2014 roku. Jest to kompleks basenów sportowych i rekreacyjnych położonych w południowej części Cieplic Zdroju. Oprócz basenu są tu zjeżdżalnie, leżanki wodne, jacuzzi, bicze i płaszcze wodne. W Termach Cieplickich znajdują się także baseny termalne zdrojowe i norweskie z masażerami, tryskaczami i gejzerami.
Infrastruktura gminy
sportowo-rekreacyjna
basen kryty
trasa turystyczna
ścieżka rowerowa
termalny park
usługi
restauracja
kawiarnia
sklep spożywczy
inne sklepy
biblioteka
centrum informacji
teatr
Dojazd komunikacją publiczną
przystanek autobusowy
stacja kolejowa
Odległość od miasta wojewódzkiego (krajskiego)
Wrocław 125 km, 2:00 h
Liberec 65 km, 1:30 h
Hradec Králové 115 km, 2:30 h
Dom zdrojowy – budowy I – III z lat 1926, 1897 i 1959).
Lalka – wzniesiony około 1900 roku zabytkowy budynek położony w centrum uzdrowiska, na skraju Parku Zdrojowego.
Edward (ul. Park Zdrojowy 4) – budynek w centrum uzdrowiska w Parku Zdrojowym, rok budowy 1867, ostatnia modernizacja 2013r.
Dawna nazwa Kursaal. Wzniesiony w latach czterdziestych XIX w. (wzmiankowany po raz pierwszy w 1849 r.) z użyciem form późnoklasycystycznych, posiadał pierwotnie od frontu (nieistniejący obecnie) kolumnowy portyk oraz od południa przeszklony salon z widokiem w stronę pasma Karkonoszy. Budowlę gruntownie przebudowano w latach 1867-1868 według projektu Bockscha, architekta Schaffgotschów.
Villa Polonia – obiekt położony w centrum uzdrowiska przy głównym deptaku, na skraju Parku Zdrojowego (rok budowy 1930, ostatnia modernizacja z remontem pokoi 2016 rok).
Sanatorium Uzdrowiskowe Marysieńka – budynek w centrum uzdrowiska (rok budowy 1900, ostatnia modernizacja 2011 rok).
Długi Dom – dzięki prowadzonej z wielkim pietyzmem przebudowie zbudowanego w 1696 roku obiektu powstał nowoczesny obiekt zdrojowy (całkowicie zmodernizowany w 2014 i 2015 roku).
Galeria wraz z Teatrem Zdrojowym – worząca jeden kompleks budowli, wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku.
Drewniana muszla koncertowa –wzniesiona w 1831 roku, w której w maju organizowane są cykle imprez pod nazwą Wiosna Cieplicka.
Prwsze przekazy ustne, które następnie pojawiły się w rękopioemiennych kronikach, mówią o roku 1175, kiedy to źródła cieplickie miały zostać odkryte przez pasterza Owiec. Źródła historyczne dotyczące Cieplic pochodzą z XIII w. Przywilejem z dnia 8 marca 1288 r. Bolko, książę śląski, pan na Lwówku dał za zgodą mieszczan jeleniogórskich…” pozwolenie na budowę w pobliskich Marczycach zajazdu, który „…na wieczne czasy, ma pozostać własnooecią zakonu joannitów…”.Datę tę można uznać za początek istnienia uzdrowiska cieplickiego. Już jednak w 1381 r. Cieplice Śląskie przeszły na własność rodu Schaffgotschów, a od 1403 r. częoeciowo także cystersów, którzy stali się właścicielami „małego źródła” zwanego później „kooecielnym. Cieplice Śląskie stały się słynnym uzdrowiskiem między XVII a XX wiekiem. W miarę wzrostu liczby zabiegów leczniczych zwiększało się zapotrzebowanie na wodę, które starano się zaspokajać przez pogłębianie źródeł studniami kopanymi, a także wiercąc w nich otwory o głębokooeci nieprzekraczającej 60m.
Park Zdrojowy
Park Zdrojowy (17 ha) od północy przylega do Placu Piastowskiego i bezpośrednio sąsiaduje z Pałacem Schaffgotschów, zabytkowymi budynkami uzdrowiskowymi Edward i Lalka oraz zabudową mieszkaniową. Park został założony w XIX wieku, na bazie XVIII-wiecznego ogrodu francuskiego, przez ogrodnika Waltera z Bukowca i architekta Carla Antona Mallickha. Główną oś kompozycyjną wyznacza dwurzędowa aleja lipowo-klonowa. W Parku zidentyfikowano wiele gatunków drzew i krzewów i znajdują się zabytkowe obiekty architektoniczne.
Park Norweski
Park Norweski (15,6 ha) sąsiaduje z Parkiem Zdrojowym, oddziela je tylko rzeka Wrzosówka. Zastał założony na początku XX wieku przez właściciela fabryki maszyn papierniczych Eugena Fulnera. Nazwa Parku pochodzi od drewnianego pawilonu wybudowanego na wzór restauracji w Oslo (Norwegia). Ornamenty znajdujące się na szczycie dachu pawilonu, tzw. „smocze głowy” oraz ażurowe podkreślenia kalenic dachu nawiązują do skandynawskiego budownictwa ludowego.
Jednostka hydrogeologiczna
90 – sudecki region hydrogeologiczny, podregion izersko-karkonoski, w którym główny poziom użytkowy wód podziemnych znajduje się w utworach krystalicznych paleozoiku i proterozoiku
Typ źródeł
Wody termalne Cieplic Śląskich-Zdroju są najważniejszym wystąpieniem takich wód w regionie sudeckim. Wody termalne uzdrowiska należą do jeleniogórskiego systemu geotermicznego. Wody termalne związane są z karbońskimi granitami i granodiorytami. Skład chemiczny wód jednolity, są to wody o składzie SO4–HCO3–Na +F, których mineralizacja 500 – 620 mg/l.
Poszczególne źródła
|
Nazwa źródła |
Całkowita mineralizacja (mg/l) |
Temperatura (°C) |
Głębokość odwiertu (m) |
Skład chemiczny |
| C-1 (Park zdrojowy) | 550 | 86,7 ˚C | 2 002 |
Woda termalna, typ typu SO4 – HCO3 – Na + F |
| C-2 (Park zdrojowy) | 500 | 48 ˚C | 750 |
Woda termalna, typ typu SO4 – HCO3 – Na + F |
| Nr1 Marysieńka | 700 |
Woda termalna, typ typu SO4 – HCO3 – Na + F |
doc. RNDr. Irena SMOLOVÁ, Ph.D.
irena.smolova@upol.cz
Katedra geografie
Přírodovědecká fakulta
Univerzita Palackého v Olomouci
17. listopadu 12
771 46 Olomouc